Bilindiği üzere trafik cezalarında yapılan yeni düzenleme ile birlikte sürücülere ve araç sahiplerine ağır yaptırımlar kabul edilmiştir. Bununla birlikte birçok kural ihlali için kademeli artış getirilerek aynı kural ihlalinin ısrarlı bir şekilde birden fazla tekrarlanması durumunda ceza katlanarak artırılmıştır.

Bu aşamada eski düzenleme yürürlük tarihi itibariyle kural ihlali yapan kişi yeni düzenlemede yürürlük tarihinden sonra aynı kural ihlalini tekrarlaması durumunda uygulanacak ceza miktarı ne olacaktır? Eski düzenleme yürürlük tarihi itibariyle yapılan kural ihlali sayısı yeni düzenlemede daha ağır bir yaptırımın uygulanmasını gerektirmesi halinde ne olacaktır.

Örneğin hususi bir araç sürücüsünün 0,5 Promil ile araç kullandığının tespit edilmesi halinde eski düzenlemede; İlk Yakalanma: 9.267 TL idari para cezası uygulanır. Ayrıca sürücü belgesine 6 ay süreyle el konulur. İkinci Yakalanma: 11.622 TL idari para cezası kesilir. Bu durumda sürücü belgesi 2 yıl süreyle alınır.Üçüncü Yakalanma ve Daha Fazlası: 18.677 TL idari para cezasının yanı sıra sürücü belgesine 5 yıl süreyle el konulur. Ayrıca, bu durumda sürücünün zorunlu olarak psiko-teknik değerlendirme ve rehabilitasyon programlarına katılması gerekmektedir. Yeni düzenleme ile birlikte alkollü araç kullanma cezası ilk ihlalde 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır.Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde; ikinci defasında 50.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise, 150.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar. şeklinde düzenlenmiştir.

Peki ilk ihlal tarihi eski kanunun yürürlük tarihinde gerçekleşmiş ise yeni kanun yürürlük tarihinde tekrardan aynı ihlalin yapılması durumunda yeni kanunda belirtilen kademeli artışa göre ikinci kez ihlal yapmış gibi değerlendirilerek cezai işlem uygulanması doğru mudur?

Ceza hukukunun temel prensiplerinden biri de aleyhe kanunların geriye yürümeyeceğidir. Fiilin işlendiği tarih itibariyle suç kabul edilmeyen ancak sonradan suç olarak değerlendirilen fiiller sebebiyle ceza verilemeyeceği gibi suçun işlendiği tarih itibariyle kanunlarda belirtilen cezanın sonradan ağırlaştırılması durumunda da kişiye ancak suçun işlendiği tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümleri uyarınca ceza verilebilecektir. Lehe olan düzenlemeler ise istisnadır.

Bu açıklamalar doğrultusunda eski kanun yürürlük tarihinde alkollü araç süren kişiye yapmış olduğu kural ihlalinden dolayı cezai işlem uygulandıktan sonra aynı kişinin ikincikez tekrardan alkollü araç sürdüğü yeni kanun yürürlük tarihinde tespit edilecek olursa yeni düzenlemede belirtilen ikincikez kural ihlali yapılması halinde uygulanacak yaptırımların uygulanması yukarıda zikredilen ceza yargılamasının temel prensiplerine aykırı olacağı kanaatindeyiz. Öyle ki; cezada kademeli artışın kabul edildiği ve bu artışa sebep olan ilk kural ihlalinin yapıldığı tarih itibariyle vatandaş ancak ikincikez ihlal yapması halinde o esnada yürürlükte bulunan kanun hükümlerinde belirtilen cezadan sorumlu olabilecektir.

Trafik cezasına ilişkin olarak tebligatın tarafınıza tebliğ edildiği ya da öğrenme tarihinden itibaren 15 gün içerisinde itiraz edilmesi gerekmektedir. Trafik cezasına itiraz edilmesi için cezanın ödenmesi şart olmamakla birlikte ceza ödenmeden itiraz edilmesi halinde cezanın iptali; ceza ödendikten sonra itiraz edilmesi halinde ise cezanın iptali ile ödenen paranın geri iadesi yasal faizi ile talep edilebilecektir.